กระเพาะปัสสาวะอักเสบ “เรื่องที่ผู้หญิงต้องรู้” เกือบทุกคนต้องเป็นสักครั้งในชวิต + สาเหตุ อาการ ป้องกันรักษา

โรคกระเพาะปัสสาวะอักเสบ เป็นโรคที่ผู้หญิงเป็นมากและโอกาสเป็นมากกว่าผู้ชายด้วย สำหรับคนไทยด้วยแล้วโรคที่เกี่ยวข้องกับผู้หญิงโดยตรงมักจะไม่กล้าที่จะปรึกษาใคร บางคนคิดว่าเป็นเรื่องน่าอายจนทำให้เป็นมากขึ้น กระเพาะปัสสาวะอักเสบก็เช่นเดียวกัน อาจจะเกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่นการติดเชื้อ การกลั้นปัสสาวะนานๆ การร่วมเพศ ยิ่งผู้หญิงที่เพิ่งแต่งงานหรือเพิ่งจะเคยมีเพศสัมพันธ์ใหม่ๆ โอกาสที่จะเป็นก็มีมาก ดังนั้นเราควรรู้ศึกษาโรคกระเพาะปัสสาวะอักเสบไว้ค่ะ

กระเพาะปัสสาวะอักเสบ

เป็นโรคที่พบบ่อย จนติดอันดับ 1 ใน 5 ของประเทศทีเดียว จากผลการวิจัยพบว่ามีผู้หญิงจำนวนถึงร้อยละ 20-40 ที่จะ  ป่วยเป็นโรคนี้อย่างน้อยครั้งหนึ่งในชีวิต เราก็เลยยิ่งต้องเข้าไปทำความรู้จักกับโรคนี้ไว้ก่อน จะได้หาทางหลีกเลี่ยงและป้องกันได้อย่างทันท่วงทีไงล่ะคะ

Urinary infection2

กระเพาะปัสสาวะอักเสบ

ลักษณะทั่วไป กระเพาะปัสสาวะอักเสบ ส่วนมากเกิดจากเชื้อแบคทีเรียชนิดเดียวกับที่อยู่ในลำไส้ของคนเรา โดยเข้าไปทางท่อปัสสาวะ โรคนี้พบในผู้หญิงมากกว่าผู้ชายหลายเท่า เนื่องจากท่อปัสสาวะของผู้หญิงสั้นและอยู่ใกล้ทวารหนัก ซึ่งเป็นแหล่งที่มีเชื้อโรคมาก เชื้อโรคจึงเข้าทางท่อปัสสาวะของผู้หญิงได้ง่ายกว่าชาย-หญิง แทบทุกคนมีโอกาสเป็นโรคนี้ ตั้งแต่วัยเด็กจนถึงวัยสูงอายุ พบมากในผู้หญิงที่ตั้งครรภ์ (โดยเฉพาะในช่วง 2-3 เดือนแรกของการตั้งครรภ์) หรือผู้หญิงที่ชอบกลั้นปัสสาวะนานๆ หรืออาจเป็นโรคแทรกของผู้ป่วยเบาหวาน นิ่วในกระเพาะปัสสาวะ ต่อมลูกหมากโต หรือพบภายหลังการสวนปัสสาวะ ผู้หญิงที่แต่งงานใหม่หรือหลังร่วมเพศ อาจมีอาการขัดเบา แบบกระเพาะปัสสาวะอักเสบ แพทย์เรียกว่า โรคฮันนีมูน (Honeymoon’s cystitis) สาเหตุเกิดจากการฟกช้ำจากการร่วมเพศ แล้วทำให้มีอาการอักเสบของท่อปัสสาวะผู้ชายมีโอกาสเป็นโรคนี้น้อยมาก ถ้าพบมักมีความผิดปกติอย่างอื่นร่วมด้วย เช่น ต่อมลูกหมากโต หรือมีก้อนเนื้องอกในกระเพาะปัสสาวะ หรือมีความผิดปกติทางโครงสร้างของทางเดินปัสสาวะ

อาการกระเพาะปัสสาวะอักเสบ  ปัสสาวะกะปริบกะปรอย (ออกทีละน้อยแต่บ่อยครั้ง) รู้สึกปวดขัด หรือแสบร้อนเวลาถ่ายปัสสาวะ มีอาการปวดที่ท้องน้อยร่วมด้วย ปัสสาวะอาจมีกลิ่นเหม็น สีมักจะใส แต่บางคนอาจขุ่นหรือมีเลือดปน อาการส่วนใหญ่เกิดขึ้น หลังกลั้นปัสสาวะนานๆ หรือหลังร่วมเพศ ในเด็กเล็กอาจมีอาการปัสสาวะรดที่นอน อาจมีไข้ เบื่ออาหาร และอาเจียน

Urinary infection1

อาการแทรกซ้อน  ส่วนมากมักจะไม่มีภาวะแทรกซ้อนร้ายแรง แต่บางรายอาจเป็นๆ หายๆ เรื้อรัง ซึ่งถ้าไม่ได้รับการรักษา เชื้อโรคอาจลุกลามขึ้นไปถึงกรวยไตและเนื้อไตได้ ซึ่งในกรณีเหล่านี้จะพบว่ามีอาการไข้สูง หนาวสั่น ปวดบริเวณบั้นเอว (ปวดหลังทั้งสองข้าง) บางรายมีอาการรุนแรงจนเกิดไตอักเสบและไตวาย ในผู้ชายเชื้ออาจลุกลามเข้าไปทำให้ต่อมลูกหมากอักเสบ

การรักษา

1.ขณะที่มีอาการ ให้ดื่มน้ำมากๆ

2.ถ้าอาการปัสสาวะแสบขัดไม่ดีขึ้น ควรรีบไปปรึกษาแพทย์ หรือถ้าอาการปัสสาวะแสบขัด ร่วมกับมีไข้สูง หนาวสั่น ปวดบั้นเอวต้องรีบไปปรึกษาแพทย์ทันที ไม่ควรซื้อยามาทานเอง หากเป็นผู้มีโรคประจำตัวอยู่ก่อน เช่น เบาหวาน ต่อมลูกหมากโต นิ่วในทางเดินปัสสาวะ เมื่อมีอาการปัสสาวะบ่อยครั้ง ปัสสาวะลำบาก ปวดขัด เวลาถ่ายปัสสาวะ ต้องรีบปรึกษาแพทย์เพื่อลดอาการแทรกซ้อนที่ตามมา

ข้อแนะนำในการป้องกันกระเพาะปัสสาวะอักเสบ

1.ปัสสาวะให้เรียบร้อยก่อนการไปทำธุระข้างนอกทุกครั้ง

2.อย่ากลั้นปัสสาวะถ้าไม่จำเป็น เพราะการกลั้นปัสสาวะทำให้เชื้อโรคอยู่ในกระเพาะปัสสาวะได้นานจนสามารถเจริญพันธุ์ประกอบกับในภาวะที่กระเพาะปัสสาวะยืดตัว ความสามารถในการขจัดเชื้อโรคของเยื่อบุผิวกระเพาะปัสสาวะลดน้อยลง จึงทำให้เกิดการอักเสบของกระเพาะปัสสาวะได้ง่ายขึ้น

3.หลังถ่ายอุจจาระ ควรใช้กระดาษชำระเช็ดทำความสะอาดจากข้างหน้าไปข้างหลัง เพื่อป้องกันมิให้เชื้อโรคจากบริเวณทวารหนักเข้าสู่ท่อปัสสาวะ

Urinary infection3

กระเพาะปัสสาวะอักเสบมีโอกาสเป็นหลังมีเพศสัมพันธ์

 

4.สำหรับอาการขัดเบาหลังร่วมเพศ (โรคกระเพาะปัสสาวะจากฮันนีมูน) อาจป้องกันได้โดยดื่มน้ำ 1 แก้วก่อนร่วมเพศ  ควรใส่ครีมหล่อลื่นช่องคลอดและถ่ายปัสสาวะทันทีหลังร่วมเพศ

ความรู้เรื่อง โรคฮันนีมูน เพิ่มเติมค่ะ

โรคฮันนีมูน(Honeymoon disease) เป็นโรคที่เกิดเฉพาะในเพศหญิงที่มีการอักเสบบริเวณท่อปัสสาวะ(Urethritis)หรือ ช่องคลอด(Vaginitis)หรือ กระเพาะปัสสาวะ (Cystitis)หลังจากมีเพศสัมพันธ์ ทำให้เกิดอาการแสบหรือเจ็บบริเวณท่อปัสสาวะในขณะถ่ายปัสสาวะ บางคนอาจถึงขั้นติดเชื้อแบคทีเรีย ถ้ามีภาวะกระเพาะปัสสาวะอักเสบหลังการมีเพศสัมพันธ์ ก็จะเรียกว่า โรคฮันนีมูน ซิสไตติส (Honeymoon Cystitis)

ที่มาของชื่อโรคฮันนีมูน  ในสมัยโบราณ การมีเพศสัมพันธ์จะเกิดได้ต้องหลังแต่งงานเท่านั้น และมักเกิดในช่วงที่มีเพศสัมพันธ์หลาย ๆ ครั้ง ในระยะเวลาอันสั้น ก็คือช่วงที่ฮันนีมูน จึงเรียกกันว่า “โรคฮันนีมูน” โดย อ.นพ.ศิรส จิตประไพ  สาขาวิชาศัลยศาสตร์ยูโรวิทยา ภาควิชาศัลยศาสตร์ Faculty of Medicine Siriraj Hospital คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

5. ถ้าเริ่มมีอาการปัสสาวะแสบขัด ให้รีบดื่มน้ำมากๆ (ประมาณวันละ 3-4 ลิตร) เพื่อช่วยขับเชื้อโรคออก และช่วยลดอาการปวดแสบปวดร้อนเวลาปัสสาวะ

หากพบว่า ท่านเป็นผู้หนึ่งที่มีอาการผิดปกติดังที่กล่าวมาข้างต้น  ควรรีบปรึกษาแพทย์ เพื่อตรวจวินิจฉัยและรับการรักษาด้วยวิธีที่เหมาะสม โดยเฉพาะคุณผู้หญิงวัยเจริญพันธุ์ โอกาสที่จะเป็นโรคชนิดนี้ค่อนข้างสูง และหากปล่อยทิ้งไว้อาจส่งผลต่อการดำเนินชีวิตประจำวันได้…

กระเพาะปัสสาวะอักเสบ แม้ว่าผู้หญิงจะมีโอกาสเป็นมากกว่าผู้ชาย แต่ผู้ชายก็ไม่ควรประมาทนะคะ เพราะก็มีโอกาสเป็นได้เหมือนกัน พร้อมกับทั้งต้องเข้าใจสำหรับคู่รักที่แต่งงานใหม่ หรือเพิ่งมีเพศสัมพันธ์กันหากผู้หญิงมีอาการกระเพาะปัสสาวะอักเสบจะได้ดูแลรักษาได้ทันและถูกวิธีค่ะ

ขอบคุณ โรงพยาบาลพญาไท

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *